Równouprawnienie i Prawa Kobiet w Parlamencie Europejskim (PE)
Pierwsze posiedzenie Parlamentu Europejskiego miaÅ‚o miejsce w 1958 roku natomiast Komisja Praw Kobiet i Równouprawnienia, w której pracujÄ™ jako PoseÅ‚ do Parlamentu Europejskiego, powstaÅ‚a dopiero w 1984 roku! To byÅ‚ niesÅ‚ychanie ważny krok dla kwestii równoÅ›ci pÅ‚ci.
Komisja liczy w sumie 62 osoby (35 czÅ‚onków i 27 zastÄ™pców), wÅ›ród których jest czterech mężczyzn! DefiniujÄ…c prawa i stojÄ…c na straży ich respektowania komisja zajmuje siÄ™ także promocjÄ… polityki równych szans, w tym w równoÅ›ci miÄ™dzy kobietami i mężczyznami w szczególnoÅ›ci w dostÄ™pie do rynku pracy.
Inicjatywy podejmowane w ramach prac Komisji majÄ… na celu likwidacjÄ™ wszelkich form dyskryminacji ze wzglÄ™du na pÅ‚eć oraz dalsze rozwijanie zasady równoÅ›ci szans ( gender mainstreaming) we wszystkich dziedzinach życia. Komisja nadzoruje ponadto realizacjÄ™ umów i konwencji miÄ™dzynarodowych zwiÄ…zanych z prawami kobiet w krajach UE.
Komisja Praw Kobiet i Równouprawnienia w Parlamencie Europejskim sporzÄ…dza również sprawozdania z inicjatywy wÅ‚asnej w sprawach ważnych, które przesyÅ‚ane sÄ… nastÄ™pnie do wiadomoÅ›ci Rady i Komisji. Ponadto prezentuje regularnie swojÄ… opiniÄ™ w ramach procedury legislacyjnej do wiÄ™kszoÅ›ci projektów aktów prawnych przedkÅ‚adanych przez KomisjÄ™ EuropejskÄ… (KE).
Sprawozdanie w sprawie równoÅ›ci kobiet i mężczyzn
PrzykÅ‚adowo w grudniu 2005 roku Komisja Praw Kobiet i Równouprawnienia przedstawiÅ‚a sprawozdanie w sprawie równoÅ›ci kobiet i mężczyzn w UE, w którym Komisja zwróciÅ‚a uwagÄ™ na postÄ™p w realizacji zasady równoÅ›ci miÄ™dzy kobietami i mężczyznami w dostÄ™pie do edukacji i rynku pracy w krajach Unii, podkreÅ›lajÄ…c jednoczeÅ›nie utrzymujÄ…cy siÄ™ problem dysproporcji pÅ‚ac przy wykonywaniu tych samych funkcji.
Mimo przepisów zakazujÄ…cych dyskryminacji w pracy ze wzglÄ™du na pÅ‚eć, nie zmniejsza siÄ™ znaczÄ…co różnica w zarobkach kobiet i mężczyzn, która wynosi nadal 15-30%. Komisja Europejska uznaÅ‚a to za "nie do zaakceptowania", obarczajÄ…c winÄ… m.in. istniejÄ…ce w różnych krajach stereotypy. Komisja Praw Kobiet i Równouprawnienia postulowaÅ‚a o niedyskryminacjÄ™ w dziedzinie systemów emerytalnych oraz promocjÄ™ równego dostÄ™pu do rynku pracy w ramach edukacji już na poziomie szkolnym. Mimo upÅ‚ywu ponad dwóch lat kwestie te w dalszym ciÄ…gu wymagajÄ… regulacji.
Zdaniem Komisji Praw i Równouprawnienia, KE powinna Å›ciÅ›lej monitorować realizacjÄ™ przez kraje czÅ‚onkowskie zasady równoÅ›ci na rynku pracy oraz wszelkich innych dziedzinach życia, w tym w dostÄ™pie do dóbr i usÅ‚ug. PaÅ„stwa UE powinny zapewniać kobietom Å›rodki uÅ‚atwiajÄ…ce opiekÄ™ nad dziećmi by zapewnić ich aktywny udziaÅ‚ w rynku pracy.
Jednym z zadaÅ„ Komisji jest zajmowanie siÄ™ kwestiami polityki równych szans. EfektywnÄ… politykÄ™ z w tej dziedzinie wydajÄ… siÄ™ mieć kraje skandynawskie, Austria oraz Francja i Hiszpania Wystarczy spojrzeć na wysoki udziaÅ‚ kobiet w życiu politycznym tych paÅ„stw. Problem równoÅ›ci pÅ‚ci należy do zagadnieÅ„ spoÅ‚ecznych i Polska zobowiÄ…zaÅ‚a siÄ™ wdrożyć caÅ‚ość prawa wspólnotowego z dziedziny 'Polityka spoÅ‚eczna i zatrudnienie' do koÅ„ca 2005 r., gÅ‚ównie w drodze zmian wprowadzanych do kodeksu pracy i towarzyszÄ…cych im ustaw.
Teraz pozostaje problem wdrażania ich w życie i ewentualnych sankcji dotyczÄ…cych dyskryminacji ze wzglÄ™du na pÅ‚eć. Na co dzieÅ„ kobiety majÄ… do czynienia z przypadkami dyskryminacji poÅ›redniej, sprawÄ… trudnÄ… pozostaje kwestia równego dostÄ™pu do rynku pracy oraz realizacja zasady równego wynagrodzenia za pracÄ™ równej wartoÅ›ci.
OgÅ‚oszenia w prasie – formÄ… dyskryminacji
Czy również ogÅ‚oszenia, w których poszukuje siÄ™ tylko mężczyzny albo kobiety na okreÅ›lone stanowisko sÄ… niedopuszczalne? Tak jest w ustawodawstwie poszczególnych paÅ„stw czÅ‚onkowskich UE gdzie uchwalono odrÄ™bne ustawy zakazujÄ…ce zamieszczania dyskryminujÄ…cych ogÅ‚oszeÅ„. We francuskiej ustawie takie praktyki sÄ… zakazane np: zamiast "PoszukujÄ™ piastunki do dziecka" powinno być "PoszukujÄ™ osoby, która siÄ™ zajmie dzieckiem. KolejnÄ… ważnÄ… kwestiÄ… sÄ… urlopy rodzicielskie, do którego prawo powinni mieć oboje z rodziców. W Szwecji na przykÅ‚ad ( gdzie jest 50 proc. kobiet w parlamencie i w rzÄ…dzie) urlop wychowawczy trwa rok..jpg)
Z tym, że od 1997 roku, co najmniej jeden miesiąc urlopu musi być wykorzystany przez mężczyznę. Takie rozwiązanie stymuluje prorodzinne zachowania mężczyzn.
Generalnie, dla Polski istotne jest orzecznictwo Europejskiego TrybunaÅ‚u SprawiedliwoÅ›ci, które zmierza w tym kierunku, że tylko uprawnienia sÅ‚użące ochronie macierzyÅ„stwa nie naruszajÄ… reguÅ‚y dyskryminacji, wszystkie pozostaÅ‚e rozwiÄ…zania sÄ… uznawane za dyskryminacjÄ™.
DziaÅ‚ania prowadzone przez KomisjÄ™ oraz paÅ„stwa czÅ‚onkowskie w ramach kolejnych lat poÅ›wiÄ™conych specjalnym inicjatywom, takich jak np. Europejski Rok na Rzecz Równych Szans dla Wszystkich, sÄ… bez wÄ…tpienia źródÅ‚em cennych informacji dla obywateli, czyniÄ…c ich bardziej Å›wiadomymi problemów, jakie istniejÄ… w zjednoczonej i multikulturowej Europie. Niestety podstawowÄ… przeszkodÄ… w realizacji celów danego Roku jest bardzo niski jego budżet (obecnie okoÅ‚o 10 mln euro dla 25 krajów), który wÅ‚aÅ›ciwie już na wstÄ™pie skazuje inicjatywÄ™ na niepowodzenie.
WierzÄ™ jednak, że dziaÅ‚ania prowadzone na szczeblu wspólnotowym oraz krajowym w ramach Roku na Rzecz Równych Szans dla Wszystkich (2007) zwrócÄ… uwagÄ™ polskiego spoÅ‚eczeÅ„stwa na wagÄ™ problemu, pobudzajÄ…c je do głębszej refleksji i zmiany podejÅ›cia do kwestii równouprawnienia w przyszÅ‚oÅ›ci.
Lidia Geringer de Oedenberg
